รีวิวเพลง อัลบั้ม Shostakovich – Symphony No.5 / ศิลปิน Concertgebouw Orchestra, Bernard Haitink – conductor

Colin Moorfoot ซาวนด์เอนจิเนียร์ที่ดูแลการบันทึกเสียงของอัลบั้มนี้จัดการกับ sound ของซีดีแผ่นนี้ออกมาได้ตรงตามรูปแบบของงานเพลงมาก! คนที่เป็นแฟนพันธุ์แท้ของคอมโพสเซอร์ จอมลีลาDmitri Shostakovich ชาวรัสเซียผู้นี้ คงจะรู้กิตติศัพท์กันดีว่า งานที่เขาคนนี้แต่งขึ้นมาแต่ละชิ้นมีความฉูดฉาดและโอ่อ่าอลังการมากเพียงใด โดยเฉพาะมูพเม้นต์เร็วๆ ของเขาจะฟังดูมีชีวิตชีวา และมีความสลับซับซ้อนของเลเยอร์ดนตรีที่ประเดประดัง สีสันคัลเลอร์ฟูลมากเป็นพิเศษ ถ้าจะเปรียบให้เห็นภาพกับแนวเพลงในยุคปัจจุบันก็เห็นจะไปทาง fusion jazz นั่นแล

งานเพลงชุด Symphony No.5 ของ Dmitri Shostakovich ชิ้นนี้ก็ครือกัน ทั้งฉูดฉาดและสนั่นเด็ดดวงไม่แพ้ Sysmphony No.9 ที่โด่งดัง เป็นงานที่ชอสตาโกวิคแต่งขึ้นมาเพื่อบรรเลงด้วยวงออเคสตร้าโดยเฉพาะ แต่งไว้ตั้งแต่ปี 1937 ชิ้นงานถูกแบ่งออกเป็น 4 มูพเม้นต์ ความยาวรวมประมาณ 45 นาที เริ่มด้วยมูพเม้นต์แรก Moderato (ยาว 18:08 นาท) ที่ผสมผสานด้วยธีมหลักสองธีมแล้วตามด้วยโซนาต้า ฟอร์มที่ประกอบด้วย 3 เซคชั่นมาตรฐานคือ exposition > development > recapitulation ซึ่งเป็น 18 นาทีกว่าๆ ที่จะดึงอารมณ์ของคุณให้ไหลลื่นเหมือนสายน้ำด้วยเสียงของสตริงและเครื่องเป่าวู๊ดวินที่ดำเนินไปแบบประคองอารมณ์ในช่วงครึ่งแรก หลังจากนั้นอีกเก้านาทีกว่าๆ ของช่วงหลังของมูพเม้นต์นี้จะพลิกอารมณ์เข้าสู่ความสับสนอลหม่าน โดยเริ่มตั้งแต่นาทีที่ 09:00 เป็นต้นไปที่สารพัดเครื่องดนตรีทุกแขนง ทั้งเครื่องเป่า เครื่องสาย เครื่องเคาะ ต่างก็พากันสำแดงอิทธิฤทธิ์กันอย่างพร้อมเพรียง หล่อหลอมอารมณ์ให้ครุกรุ่นขึ้นเรื่อยๆ จนถึงนาทีที่ 11:00 เสียงกลองสแนร์ก็เริ่มรัวเข้าสู่มาร์ชเซคชั่นพร้อมทั้งเสียงเครื่องเป่าทั้งแตรและฮอร์นสารพัดชนิดโหมประโคมอย่างต่อเนื่อง ก่อนจะปล่อยให้กลุ่มเครื่องสายกลับเข้ามายึดพื้นที่อีกครั้งหลังนาทีที่ 14:00 เป็นต้นไป ซึ่งลีลาของบทเพลงก็ย้อนกลับไปสู่ความไหลลื่นและผ่อนคลายลงอีกครั้งด้วยเสียงเครื่องเป่าใหญ่เล็กที่พลิ้วแผ่วเป็นตัวขับเคลื่อนให้บรรยากาศที่บางเบาไปจนหมดมูพเม้นต์

มูพเม้นต์ที่สอง Allegretto (Scherzo) ความยาว 5:26 นาที เปิดฉากขึ้นมาด้วยเสียงเชลโล่และดับเบิ้ลเบสที่ลากเสียงทุ้มต่ำด้วยคันชักประสานกันอย่างหนาแน่น ก่อนจะตามมาด้วยเสียงเครื่องเป่าทองเหลืองที่อิ่มใหญ่เสียดแทงขึ้นมาทางด้านซ้ายของเวทีเสียง ให้เฉดเสียงที่บรรเจิดขึ้นมาตัดกับเสียงเครื่องสายที่อวบอิ่มแต่หม่นทึบในช่วงต้น เป็นลีลาของดนตรีที่ชวนตื่นตาตื่นใจ เครื่องสายย่านทุ้มต่ำยังคงยึดครองพื้นที่ต่อเนื่องไปจนเข้าสู่นาทีแรก 00:57 จึงมีเสียงกลองและเพอร์คัสชั่นเสริมทัพเข้ามาเพิ่มความอลังการมากขึ้น ล่วงมาถึงนาทีที่ 1:48 ลีลาของเพลงก็สลับเปลี่ยนเข้าสู่ความอ้อยอิ่งโดยการนำของเสียงโซโล่ไวโอลินที่เรียวแหลมแต่สวยงาม โดยมีเสียงฟรุ๊ทเข้ามาช่วยรับช่วงสอดประสาน และทำนองของเพลงก็ถูกเล่นซ้ำด้วยเครื่องดนตรีและเทคนิคที่แตกต่างสลับกันไปจนเข้าสู่นาทีที่ 4:15 ความอึกทึกก็กลับเข้ามาอีกครั้ง เสียงเครื่องเป่าที่เกรี้ยวกราดและฮึกเหิมประเดประดังขึ้นมาและตอกย้ำในช่วงสั้นๆ ก่อนจะเลิกราเข้าสู่มูพเม้นต์ที่สาม Largo ที่อ้อยอิ่ง ซึ่งมีความยาวถึง 15:42 นาที ก่อนจะปิดท้ายด้วยความอลังการ เฉียบขาด ฉูดฉาดและทรงพลังของมูพเม้นต์ที่สี่ Allegro non troppo อย่างสมบูรณ์แบบ

ตัวอย่างคลิปวิดีโอมูพเม้นต์ที่ 4 Allegro non troppo 

เป็นงานเพลงที่แต่งขึ้นมาได้อรรถรสมาก ฟังสนุก ให้ความรู้สึกตื่นเต้นเร้าใจ มีครบทั้งความยิ่งใหญ่ ความเด็ดขาด และทรงพลัง เวอร์ชั่นนี้บรรเลงโดยวง Concertgebouw Orchestra ซึ่งเป็นหนึ่งในวงออเคสตร้าที่มีชื่อเสียงของยุโรป เป็นวงเก่าแก่อายุ 130 ปีแล้ว ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 1888 ในกรุงอัมสเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ ควบคุมวงโดยคอนดักเตอร์ชาวดัช Bernard Haitink ซึ่งเป็น Chief conductor ของวง Concertgebouw Orchestra อยู่ในช่วงปี 1963 ถึง 1988

งานบันทึกเสียงอัลบั้มชุดนี้ทำขึ้นในปี 1981 ภายใต้การดูแลของ Colin Moorfoot และทีมของ Decca ซึ่งให้ลักษณะเสียงออกมา เต็ม” (full body) ทั้งส่วนของไดนามิกและสเปคตรัม เสียงเครื่องดนตรีแต่ละชนิดถูกเก็บมาได้ครบ ให้ความเป็นธรรมชาติสูง จุดเด่นคือไดนามิกและความชัดเจนของโฟกัส ซึ่งอาจเป็นเพราะเครื่องไม้เครื่องมือและกระบวนการที่ใช้ในการบันทึกเสียงอัลบั้มนี้เป็นระบบดิจิตัล จึงทำให้ทั้งการแยกแยะชิ้นดนตรีก็มีความชัดเจนเด็ดขาดมาก สามารถจำแนกแหล่งที่ของจุดกำเนิดเสียงดนตรีแต่ละชิ้นแต่ละกลุ่มออกมาได้ค่อนข้างง่าย การสวิงไดนามิกของเสียงก็ปลดปล่อยออกมาได้อย่างสุดลิ่ม โดยเฉพาะเสียงเครื่องเป่าที่พุ่งเปิดและมีพลัง ฉีดไดนามิกกันสุดลิ่ม ให้ความรู้สึกสด กระจ่าง เสมือนฟังการบรรเลงสด

เป็นงานเพลงคลาสสิกแนวออเครสตร้าที่ฟังเพลินมาก แม้จะไม่ใช่คอเพลงคลาสสิกตัวยง แต่เชื่อเถอะว่า ถ้าคุณเล่นเครื่องเสียงและเข้าใจเรื่องคุณภาพเสียงดีพอ ถ้ามีเครื่องเสียงดีๆ ใช้อยู่ เมื่อฟังงานเพลงของ Shostakovich ในอัลบั้มชุดนี้แล้ว คุณจะสามารถสัมผัสกับอรรถรสของงานเพลงชิ้นนี้ได้เต็มทั้งสองหู ไม่มีง่วงแน่ ผมรับรอง.! /

*************************
ฟอร์แม็ต : CD
เบอร์แผ่น : London/Decca 410 017-2

mm

About ธานี โหมดสง่า

View all posts by ธานี โหมดสง่า