Do & Don’t ในการเซ็ตอัพลำโพง บทที่ 1 – อย่าตั้ง “แนวเสียง” ให้กับตัวเองก่อนการเซ็ตอัพ

แนวทางการเซ็ตอัพลำโพง
การจัดหาตำแหน่งวางให้กับลำโพงสองแชนเนลในระบบสเตริโอ หรือเรียกสั้นๆ ว่า การเซ็ตอัพลำโพงถือว่าเป็นปฏิบัติการณ์ขั้นสูงของการเซ็ตอัพซิสเต็มให้ได้คุณภาพเสียงสูงสุด หรือจะเรียกว่าเป็น ศิลปะชั้นสูงก็ได้เหมือนกัน

โจทย์หลักตั้งต้นก็คือลำโพงข้างซ้ายและข้างขวา เป็นสมการที่เรียบง่าย ทว่า โจทย์รายรอบที่ต้องจัดการนี่ซิ มากมายหลายแง่มุม ซึ่งแต่ละแง่มุมมันส่งผลกระทบถึงกันเป็นลูกโซ่อีก

เครื่องมือวัด + กระบวนการประมวลผล

ในการเซ็ตอัพลำโพง จำต้องอาศัยทั้ง เครื่องมือวัดที่เป็นฮาร์ดแวร์ อย่างเช่น ตลับเมตร, ที่ปรับระดับน้ำ, เทปกาว, กระดาษกราฟ, ตัววัด SPL meter, ดินสอ, แผ่นเทสต์ ฯลฯ และ การประมวลผลด้วยสมอง+ประสบการณ์เข้ามาใช้งานร่วมกัน อันว่าสมองเปล่าๆ นั้นไม่สำคัญเท่ากับ ประสบการณ์ซึ่งมีความสำคัญมากกว่ามหาศาล ประสบการณ์ที่ว่านี้แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือประสบการณ์เกี่ยวกับผลที่เกิดกับเสียงเมื่อลงมือปรับตั้งลำโพงไปในลักษณะต่างๆ ซึ่งคนที่ผ่านกระบวนการฝึกซ้อมในการเซ็ตอัพลำโพงมามากแล้วจะมีข้อมูลเก็บไว้เยอะ อย่างเช่น รู้ว่าตอนขยับลำโพงห่างจากกันเกิดอะไรขึ้นกับเสียง หรือตอนขยับลำโพงเข้าไปชิดผนังด้านหลังเกิดอะไรขึ้นกับเสียง อะไรแบบนี้ ซึ่งจำเป็นต้องหยิบประสบการณ์เหล่านี้มาใช้ในการประมวลผลสำหรับการเซ็ตอัพที่จะทำการยกระดับคุณภาพเสียงที่ดีขึ้นไปเรื่อยๆ

ประสบการณ์อีกส่วนหนึ่งที่ต้องนำมาใช้ในการวิเคราะห์ผลที่เกิดขึ้นทุกครั้งที่ทำการเซ็ตอัพลำโพง นั่นคือประสบการณ์ทางด้านดนตรี หรือเพลงที่ฟัง เนื่องจากพื้นฐานของการเซ็ตอัพลำโพงก็เพื่อให้ฟังเพลงได้ไพเราะมากขึ้น มีความเป็นดนตรีสูงขึ้น ดังนั้น การจะเซ็ตอัพลำโพงให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีตรงตามวัตถุประสงค์ที่เป็นพื้นฐานหลักนั้น จึงต้องอาศัยประสบการณ์ความเข้าใจเกี่ยวกับดนตรีเข้ามาช่วยในการประมวลผล ทุกๆ ครั้งที่ทำการขยับตำแหน่งลำโพงไปจากเดิม ถ้าคุณไม่มีประสบการณ์ทางด้านดนตรีอยู่ในตัวเลย ก็เปรียบเสมือนเรือที่ขาดหางเสือ

บทความนี้จะเป็นซีรี่ย์ที่ยืดยาวไปเรื่อยๆ เนื้อหาจะวนเวียนเกี่ยวกับเรื่องการเซ็ตอัพลำโพง ซึ่งผมจะทยอยนำมาเสริมไปทีละตอนในชื่อซีรี่ย์ว่า Do&Don’t ในการเซ็ตอัพลำโพง

Do & Don’t ในการเซ็ตอัพลำโพง
บทที่ 1 – อย่าตั้ง แนวเสียงให้กับตัวเองก่อนการเซ็ตอัพ
*************************************************
> หลีกเลี่ยงที่จะกำหนดความหมายของคำว่า เสียงดีโดยใช้พื้นฐานความชอบของตัวเองที่อิงกับศัพท์แสงทางกายภาพของเสียง อย่างเช่น มิติ, ซาวนด์สเตจ, ไดนามิก, อิมเมจ ฯลฯ มาใช้เป็นตัววัดผลเบื้องต้นขณะทำการเซ็ตอัพ เพราะผลลัพธ์ปลายทางมันจะเข้ารกเข้าพง วิธีที่ถูกคือใช้ “ความเป็นดนตรี” เป็นตัวตัดสินก่อน ส่วนคุณสมบัติทางด้านกายภาพของเสียงที่กล่าวถึงข้างต้นนั้น จะขึ้นอยู่กับการบันทึกเสียง, การมิกซ์เสียง และการทำมาสเตอริ่ง ของอัลบั้มงานนั้นๆ ซึ่งเราไม่สามารถใช้การเซ็ตอัพลำโพงเข้าไปแก้ไขอะไรได้ แต่หลังจากเซ็ตอัพลงตัวแล้ว เราจะสามารถ “มองเห็น” คุณสมบัติทางกายภาพของเสียงเหล่านั้นออกมาได้ชัดเจนอย่างที่มันถูกบันทึกมาจริงๆ

> แนวทางที่ถูกคือ ฟังเพลงให้เยอะไม่จำเป็นต้องแนวใดแนวหนึ่ง เลือกแนวที่ตัวเองชอบนั่นแหละ แต่ฟังให้หลากหลาย แล้วพยายามแยกแยะคุณสมบัติทางด้านเสียง (sonic) ที่เป็นจุดเด่น หรือ sound เฉพาะตัวของเพลงแนวนั้นๆ ออกมาให้ชัด อย่างเช่นแนวคันทรี่ sound เฉพาะของเพลงแนวนี้เป็นแบบไหน หรืออย่างเพลงร็อค ซาวนด์เป็นแบบไหน แนวสามช่าที่เน้นจังหวะโช๊ะๆ ก็พยายามทำความคุ้นเคยกับจังหวะของเพลงสามช่าให้แม่น จับสปีดกับไทมิ่งของจังหวะเพลงให้ดี เวลาเซ็ตอัพลำโพงก็พยายามดึงเอาคุณสมบัติของเพลงเหล่านั้นที่เราจับทางไว้ออกมาให้ได้ เมื่อเจอแล้วก็พยายามรักษาไว้ ทุกครั้งที่มีการขยับตำแหน่งเปลี่ยนไปจากเดิม คุณสมบัติที่ว่านั้นจะต้องไม่หายไป แต่ตำแหน่งที่ถูกต้องจะทำให้คุณสมบัติเหล่านั้นมีความชัดเจนเพิ่มพูนขึ้นไปเรื่อยๆ /

mm

About ธานี โหมดสง่า

View all posts by ธานี โหมดสง่า