Network Music Streamer คืออะไร.?

ช่วงแรกทั้งวงการเครื่องเสียงจะงงๆ อยู่หน่อยว่า พอเครื่องเล่นซีดี (cd player) หมดไปจากโลก พวกเขาจะเล่นจะฟังเพลงยังไงกันต่อไป.? ผ่านมาอีกสองสามปี พอ คอมพิวเตอร์ออดิโอ (computer audio) โผล่มา นักเล่นนักฟังเพลงบางส่วนก็เริ่มมองเห็นแสงเลาๆ ที่ปลายอุโมงค์แล้ว ในขณะที่ส่วนใหญ่ก็ยังคงหลงวนอยู่ในความมืดต่อไป..

ต่อมา หลังจากคนกลุ่มหนึ่งเริ่มหันไปเล่นไฟล์เพลงผ่านโปรแกรมบนคอมพิวเตอร์ร่วมกับ external USB-DAC และได้สัมผัสกับความงดงามของมาตรฐานเสียงระดับ Hi-Res Audio สักพัก อุปกรณ์เครื่องเล่นไฟล์เพลงอีกประเภทก็ก้าวเข้ามา มันคือ เน็ทเวิร์ค มิวสิค สตรีมเมอร์นั่นเอง

เริ่มต้นยุค
“Music Streamer”


ลักษณะการเล่นเพลงจาก แผ่นซีดีด้วย เครื่องเล่นซีดี


ก่อนจะอธิบายเรื่อง Music Streamer ของย้อนกลับไปสู่ยุคที่เล่นเพลงจากแผ่นซีดีด้วยเครื่องเล่นแผ่นซีดีกันก่อน จากภาพประกอบด้านบนจะเห็นว่า การเล่นเพลงจากแผ่นซีดีด้วยเครื่องเล่นซีดีเป็นลักษณะของการเล่นแบบ หนึ่งต่อหนึ่งนั่นคือ แผ่นซีดีเพลงหนึ่งแผ่นจะถูกใช้กับเครื่องเล่นซีดีได้แค่ทีละตัว ถ้าต้องการย้ายเพลงไปเล่นกับเครื่องเล่นซีดีตัวอื่น ก็ต้องหยิบแผ่นซีดีออกไปเปิดกับเครื่องเล่นซีดีตัวอื่น


ลักษณะการเล่นเพลงจาก ไฟล์เพลงด้วยเครื่องเล่น “music streamer”


คำว่า Streamingหมายถึงการ ดึงไฟล์เพลงจากแหล่งต่างๆ มาเล่นได้ และในขณะเดียวกัน ก็ยังสามารถ แชร์เพลงที่เล่นให้ไหลเวียนไปในซิสเต็มต่างๆ ได้ เหมือนสายน้ำที่สามารถไหลไปได้ทั่วตามที่ผู้เล่นกำหนด โดยอาศัยระบบ Wi-Fi network เป็นตัวเชื่อมโยงในซิสเต็ม

อุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ที่ใช้เป็นตัวหลักในการเล่นเพลงผ่านเน็ทเวิร์คมีชื่อเรียกเต็มยศว่า Network Music Streamerหรือจะเรียกสั้นๆ ว่า “Music Streamerก็ได้ ซึ่งลักษณะพิเศษของการฟังเพลงด้วยเครื่องเล่นที่เรียกว่า Music Streamer มีอยู่ 3 ประเด็นหลักๆ ที่ต่างจากการเล่นเพลงจากแผ่นซีดีด้วยเครื่องเล่นซีดีทั่วไป

“Multi Source”
ไฟล์อยู่ที่ไหน ก็ดึงมาเล่นได้ ..

อย่างแรกคือ Multi Sourceหมายถึงว่า ตัวเครื่องเล่น มิวสิค สตรีมเมอร์สามารถดึงเพลงมาฟังได้จากหลายแหล่ง ไม่เหมือนกับการฟังเพลงจากเครื่องเล่นซีดีที่เล่นได้เฉพาะสัญญาณเพลงที่อยู่ในแผ่นซีดีแหล่งเดียว ซึ่งจากรูปด้านบนจะเห็นว่า ไม่ว่าไฟล์เพลงจะถูกเก็บอยู่ในฮาร์ดดิสของตัวเครื่องเล่นเอง (A) หรือไฟล์เพลงที่เก็บอยู่ในเซิร์ฟเวอร์ที่เชื่อมอยู่กับเน็ทเวิร์ค (B), หรือว่าไฟล์เพลงที่เก็บอยู่ในเซิร์ฟเวอร์แหล่งต่างๆ ที่อยู่บนอินเตอร์เน็ต (C) อย่างเช่น จากสถานีวิทยุบนอินเตอร์เน็ต (internet radio) รวมถึงไฟล์เพลงที่เก็บอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ของผู้ให้บริการ streaming service เจ้าต่างๆ อาทิเช่น TIDAL, Spotify, Apple Music หรือ Joox ก็สามารถดึงมาเล่นผ่านเครื่องเล่นประเภทมิวสิค สตรีมเมอร์ได้ทั้งหมด

เมื่อพิจารณาจากภาพแสดงลักษณะการทำงานของอุปกรณ์ที่เรียกว่า music streamer ข้างบนนั้น จะเห็นว่า ตัว music streamer ก็คือ source หรือแหล่งอินพุตแหล่งหนึ่งของชุดเครื่องเสียงนั่นเอง มันทำหน้าที่แบบเดียวกับเครื่องเล่นซีดี, เครื่องรับจูนเนอร์ และเครื่องเล่นแผ่นเสียง คือเล่น (playback) และนำส่งสัญญาณเสียงในรูปของสัญญาณอะนาลอกไปให้กับแอมปลิฟายเพื่อขยายกำลังขับออกไปทางลำโพงซึ่งเป็นด่านสุด

รีโมทไร้สาย
กลายเป็นมือถือและแท็ปเล็ต

ความพิเศษอย่างที่สอง ของการฟังเพลงด้วยวิธี Streaming ก็คือการสั่งงานผ่านแอพลิเคชั่นที่โยงเข้าไปใน Wi-Fi network ด้วยระบบไร้สาย (wireless Wi-Fi network) ซึ่งให้ทั้งความสะดวก และยังช่วยเพิ่มประสบการณ์ใหม่ๆ ที่น่าสนใจอีกด้วย

ให้นึกย้อนกลับไปในยุคที่เราเล่นเพลงจากแผ่นซีดีด้วยเครื่องเล่นซีดี หวังว่าทุกคนจะจำได้ว่า ในตอนนั้นเราใช้รีโมทไร้สายที่มากับเครื่องเล่นซีดีเป็นตัวกลางในการควบคุมสั่งงานการเล่นเพลงจากแผ่นซีดี ตัวรีโมทไร้สายอาศัยสัญญาณอินฟราเรดในการนำส่งคำสั่งไปที่เครื่องเล่นซีดี ซึ่งรีโมทแต่ละตัวก็ถูกโปรแกรมใส่โค๊ดรหัสมาให้ใช้ได้กับเครื่องเล่นซีดีเฉพาะเครื่องที่กำหนดไว้เท่านั้น และมีฟังท์ชั่นพื้นฐานให้เราสั่งงานเครื่องเล่นซีดีเพียงแค่ไม่กี่อย่าง นั่นคือ Play (เล่นเพลง), Pause (หยุดเล่นชั่วคราว), Stop (หยุดเล่น), Fast forward (เลื่อนไปข้างหน้าอย่างเร็ว) & backward (เลื่อนไปข้างหลังอย่างเร็ว), Skip Track Next (ข้ามแทรคไปข้างหน้า) & Previous (ย้อนกลับไปแทรคก่อนหน้า), Shuffle หรือ Random (สุ่มเล่นแบบไม่เรียงลำดับแทรค), Program (เลือกตั้งให้เล่นตามต้องการ) และ Eject (เลื่อนแผ่นออกมาจากเครื่องเล่น)

รีโมทไร้สายยุค “ซีดี” vs. รีโมทไร้สายยุค “มิวสิค สตรีมเมอร์”


เมื่อมาถึงยุคของการเล่นเพลงด้วยเน็ทเวิร์ค การควบคุมสั่งงานขณะเล่นเพลงก็ถูกเปลี่ยนไปจากยุคของซีดีเดิมทั้งในส่วนของฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์ ในส่วนของฮาร์ดแวร์ซึ่งเห็นได้ชัดมาก นั่นคือ เปลี่ยนจากรีโมทไร้สายที่มักจะมาในลักษณะของแท่งพลาสติกสีดำๆ แถมมากับเครื่องเล่นซีดี ก็เปลี่ยนมาเป็นอุปกรณ์สื่อสารแบบพกพา อาทิ สมาร์ทโฟน หรือแท๊ปเล็ต ส่วนซอฟท์แวร์หรือโปรแกรมคำสั่งต่างๆ ก็ถูกเปลี่ยนมาอยู่ในรูปของ “แอพลิเคชั่น(application) ที่ไปโหลดเอาจากอินเตอร์เน็ตได้ฟรี

ตัวกลางที่ใช้นำพา “คำสั่ง” ก็เปลี่ยนไป จาก คลื่นอินฟราเรด” ที่ใช้กับรีโมทไร้สาย ก็เปลี่ยนมาเป็นคลื่น Wi-Fi ในการนำพาคำสั่งจากแอพลิเคชั่นบนสมาร์ทโฟนหรือแท็ปเล็ตไปสู่เครื่องเล่นเน็ทเวิร์ค เพลเยอร์ โดยมีอุปกรณ์ที่ชื่อว่า “เร้าเตอร์(router) ที่มีฟังท์ชั่น access point เข้ามาเป็นตัวเชื่อมโยง

app remote”
กับประสบการณ์ใหม่ๆ ในการฟังเพลงที่เข้าถึงอรรถรสของเพลงมากยิ่งขึ้น

แอพลิเคชั่นที่ออกแบบมาให้ใช้ควบคุมสั่งงานแทนรีโมทไร้สายมีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า “app remoteและจากความสามารถของคลื่น Wi-Fi ทำให้คนทำแอพฯ รีโมทสามารถเพิ่มเติมฟังท์ชั่นพิเศษต่างๆ เข้าไปในคำสั่งได้มากขึ้น นอกเหนือจากฟังท์ชั่นพื้นๆ ที่รีโมทไร้สายของเครื่องเล่นซีดีเคยทำได้

หน้าตา app remote ของ roon บนคอมพิวเตอร์แมค มินิ


จะยกตัวอย่างแอพฯ รีโมทตัวหนึ่งที่ถือว่าพัฒนาฟังท์ชั่นใช้งานออกมาได้มากกว่าแอพฯ ตัวอื่นๆ ในปัจจุบัน นั่นคือแอพฯ ที่ชื่อว่า “roon remoteหน้าตาแบบภาพด้านบนซึ่ง cop มาจากหน้าจอคอมพิวเตอร์ Mac mini ขณะควบคุมใช้งานจริง (รองรับการใช้งานบน OSX, Windows, iOS และ Andriods) ซึ่งแอพฯ ตัวนี้มาพร้อมซอฟท์แวร์ที่ใช้เล่นไฟล์เพลงที่ชื่อ roon เหมือนกัน (เป็นโปรแกรมลิขสิทธิ์ของค่าย roonlabs)

ลูกศรชี้ A นั้นคือจุดควบคุมการเล่นไฟล์เพลงด้วยคำสั่งมาตรฐานเหมือนรีโมทฯ ของเครื่องเล่นซีดี ส่วนตรงลูกศร B นั้นเมื่อจิ้มลงไปจะมีสไลด์ให้ปรับเพิ่ม/ลดความดังได้ ซึ่งรีโมทเครื่องเล่นซีดีส่วนใหญ่จะไม่มีฟังท์ชั่นนี้มาให้ถ้าไม่มีภาควอลลุ่มในตัว ที่จุด C นั่นใช้เปลี่ยน zone ที่ต้องการให้เพลงไปดังที่นั่น พูดง่ายๆ ก็คือ สามารถย้ายเอ๊าต์พุตได้ ซึ่งซีดีทำไม่ได้ สามจุดนี้เป็นฟังท์ชั่นที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการเล่นไฟล์เพลงของตัวมิวสิค สตรีมเมอร์ที่ใช้ซอฟท์แวร์ roon เป็นตัวเล่นไฟล์เพลง

ส่วนจุด D กับจุด E นั้นเป็นความสามารถพิเศษของแอพฯ รีโมทที่ชื่อว่า roon remote ตัวนี้ คือ ในขณะที่คุณกำลังเล่นไฟล์เพลงอยู่นั้น ไม่ว่าไฟล์เพลงที่คุณเล่น จะเก็บอยู่ในฮาร์ดดิสของตัว music streamer เอง หรือเก็บอยู่ในฮาร์ดดิสภายนอกที่เชื่อมอยู่กับเน็ทเวิร์คเดียวกับตัวมิวสิค สตรีมเมอร์ หรือว่าเป็นไฟล์เพลงที่คุณดึงมาจากเซิร์ฟเวอร์บนอินเตอร์เน็ต อย่างเช่นจาก TIDAL ถ้าตัวมิวสิค สตรีมเมอร์ที่คุณเล่นอยู่เชื่อมต่ออยู่กับเร้าเตอร์ที่มีโมเด็มเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตได้ ตัว roon remote จะวิ่งออกไปค้นหาข้อมูลของเพลงที่คุณกำลังฟังมาแสดงให้คุณดูไปพร้อมกับฟังเพลงไปด้วย

อย่างเช่นจุด D ที่เป็นรูปไมโครโฟนนั้น ถ้าเป็นสีขาวแบบนี้ เมื่อคุณใช้นิ้วจิ้มลงไป จะปรากฏเนื้อเพลงของเพลงที่คุณกำลังฟังขึ้นมาให้ดู หรืออย่างจุด E ที่อยู่ในกรอบสีแดงนั้นก็คือข้อมูลเฉพาะของเพลงที่คุณกำลังฟัง ซึ่งมาทั้งแนวเพลง (genre), อัลบั้ม และถ้าอัลบั้มไหนมีคนรีวิวเอาไว้ แอพรีโมทตัวนี้ก็จะไปดึงรีวิวนั้นมาให้อ่านด้วย ใครสนใจแอพฯ รีโมทตัวนี้ คุณต้องใช้เครื่องเล่นมิวสิค สตรีมเมอร์ที่ใช้โปรแกรมเล่นไฟล์ของ roon ด้วย หรือจะใช้วิธีซื้อโปรแกรมเล่นไฟล์เพลง roon มาติดตั้งบนคอมพิวเตอร์เพื่อใช้เล่นไฟล์เพลงก็ได้ ไปดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ roonlabs

Zone Playing”
เพลงเดียว เล่นไปทั่ว!

นี่คือไฮไล้ท์ของการเล่นไฟล์เพลงด้วย Music Streamer คือความสามารถในการโยนเพลงไปเล่นบนอุปกรณ์ music streamer ตัวอื่นๆ ที่เชื่อมต่ออยู่ในเน็ทเวิร์คเดียวกัน

ตัวอย่างของการเล่นเพลง 2 โซน ที่อยู่ในเน็ทเวิร์คเดียวกัน


ไฟล์เพลงที่เก็บอยู่ใน NAS ที่เชื่อมต่ออยู่ในเน็ทเวิร์ควงเดียวกัน ผ่านทาง router ตัวเดียวกัน โดยมีอุปกรณ์ Music Streamer สองตัวเชื่อมต่ออยู่กับ router ตัวเดียวกัน ตัวหนึ่งติดตั้งอยู่ในห้องรับแขก อีกตัวติดตั้งอยู่ในห้องนอน ไม่ว่าคุณจะนั่งอยู่ในห้องรับแขก หรือนอนเล่นอยู่ในห้องนอน เมื่อถือสมาร์ทโฟนหรือแท็ปเล็ตอยู่ในมือ คุณก็สามารถเลือกเพลงใดก็ได้ใน NAS มาฟังผ่านชุดเครื่องเสียงที่ติดตั้งอยู่ในห้องที่คุณกำลังเอกเขนกอยู่ด้วยความเพลิดเพลินใจแค่จิ้มปลายนิ้วเท่านั้นเอง

***************
ปัจฉิม :

ช่วงแรก 3-4 ปีที่ผ่านมา นักเล่นเครื่องเสียงกลุ่ม Computer Hi-Fi ใช้คอมพิวเตอร์+โปรแกรมเล่นไฟล์เพลงเป็นชุดเพลย์แบ็คในการเล่นไฟล์เพลงกับ USB-DAC ร่วมกับแอมปลิฟายและลำโพงในซิสเต็มเดิม ในขณะนั้น การเล่นไฟล์เพลงผ่าน Network ยังคงอยู่ในระยะตั้งไข่ มาตรฐานกำลังถูกปรับปรุงทั้งในส่วนของฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์

ปัจจุบันนี้ ระบบการเล่นไฟล์เพลงด้วย Network ได้เดินทางมาถึงจุดลงตัวหมดแล้ว ทั้งในส่วนของฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์ ซึ่งแน่นอนว่า Network Audio จะเข้ามาเปลี่ยนพฤติกรรมในการฟังเพลงไปจากเดิม และแน่นอนว่า จำนวนของอุปกรณ์เครื่องเล่นไฟล์เพลง Network Music Streamer ที่เล่นผ่านระบบเน็ทเวิร์คจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ และมีให้เลือกซื้อหลายระดับราคา นับจากนี้เป็นต้นไป /

:: สนับสนุนความรู้โดย ::

mm

About ธานี โหมดสง่า

View all posts by ธานี โหมดสง่า