น้องที่ถามมาซึ่งเป็นผู้ประสบเหตุอยู่ในเหตุการณ์ คือเขากับเพื่อนสองคนไปลองฟังลำโพงที่ร้านเครื่องเสียงมาแล้วเขากับเพื่อนเกิดความเห็นที่ต่างกัน คือตัวเขามีความเห็นว่า ลำโพงคู่ที่แพงกว่าซึ่งร้านยกมาลองให้ลองฟังเทียบให้เสียงออกมาดีกว่าลำโพงคู่ที่ตั้งใจจะไปซื้อ แต่เพื่อนที่ไปด้วยกันกลับบอกว่า คู่ที่ตั้งใจจะไปซื้อเสียงดีกว่า ซึ่งทำให้เขาเกิดความกังขา.. เพราะ “ราคา” ของลำโพงที่ตั้งใจไปซื้อนั้น “ต่ำกว่า” ลำโพงคู่ที่ร้านยกมาให้ฟังเทียบตั้งเกือบครึ่ง
จากคำถามข้างต้น เป็นไปได้เหรอ.?
เรามาลองวิเคราะห์กันดู..
ก่อนเริ่มต้นวิเคราะห์ เราต้องตั้งสมมุติฐานกันก่อน จากข้อมูลทั้งหมดที่ได้รับการบอกเล่ามา ผมขอแยกข้อเท็จจริงออกมาก่อน นั่นคือ “ลำโพงแพงกว่า มีแนวโน้มว่าจะให้เสียงที่ดีกว่า” อันนี้ถือว่าเป็นสัจจธรรม โดยเฉพาะความแตกต่างของราคาที่มากกว่ากว่ากันเกือบสองเท่า ทีนี้ก็มาถึงปัญหาที่มาของคำถามที่ว่าทำไมเพื่อนของผู้ถามจึงบอกว่า คู่ที่มีราคาต่ำกว่าเสียงดีกว่า.? เป็นไปได้หรือไม่.?
จากประสบการณ์ คำตอบของผมคือ “เป็นไปได้” ตามที่เพื่อนของผู้ถามบอก คือลำโพงคู่ที่มีราคาต่ำกว่า “มีโอกาส” ที่จะให้เสียงออกมาดีกว่าลำโพงที่มีราคาสูงกว่าได้ ไปดูกันว่า “ความเป็นไปได้” ที่ว่ามีอยู่กี่แง่มุม
คุณภาพของลำโพง – อันนี้ก็เป็นไปได้ แต่จากข้อมูลที่ผู้ถามบอกมาคือราคามันต่างกันถึงเกือบสองเท่า ทำให้โอกาสที่จะเป็นเพราะคุณภาพของตัวลำโพงจึงมีเปอร์เซ็นต์น้อย ยิ่งถ้าเป็นลำโพงที่มีแบรนด์ระดับอินเตอร์ฯ ความเป็นไปได้ที่ลำโพงที่มีราคาต่ำกว่าจะให้เสียงออกมาดีกว่าก็จะยิ่งลดน้อยลงไปอีก
ประสบการณ์ของผู้ฟัง – แง่มุมนี้มีความเป็นไปได้สูงเลย เพราะโดยปกติแล้ว แต่ละคนจะมีความสามารถในการแยกแยะเสียงที่ฟังต่างกัน เพราะเสียงเพลงมีความสลับซับซ้อนของคุณสมบัติต่างๆ ที่พรั่งพรูออกมา “พร้อมกัน” คนที่มีทักษะในการฟังแบบ critical listening คือฟังแบบวิเคราะห์ได้จะสามารถแยกแยะคุณสมบัติต่างๆ ของเสียงที่พรั่งพรูออกมาเป็นส่วนๆ ได้ดีกว่าคนที่ยังไม่มีทักษะในการฟังมากพอ ยิ่งแยกแยะได้ละเอียด ออกมาเป็นประเด็นๆ ได้มากเท่าไหร่ ก็จะทำให้สามารถประเมินคุณภาพของเสียงได้แม่นยำมากขึ้นเท่านั้น เพราะวิเคราะห์ออกมาเป็น “ค่าเฉลี่ย” ในขณะที่คนที่ยังขาดประสบการณ์มักจะฟังแล้ววิเคราะห์ออกมาได้ไม่รอบด้าน คือโฟกัสเฉพาะบางคุณสมบัติที่ตัวเองชอบโดยไม่ได้ฟัง (หรือฟังไม่ทัน) คุณสมบัติข้ออื่นออกมาด้วย การวิเคราะห์จึงไม่แม่นยำตามที่ควรจะเป็น
แม็ทชิ่ง – นี่ก็เป็นไปได้สูง เพราะข้อมูลที่ถามน้องคนที่ถามเข้ามาเขาจำได้ว่า วันนั้นทางร้านไม่ได้เปลี่ยนอะไรในซิสเต็มเลย แค่ปลดสายลำโพงแล้วยกลำโพงทั้งสองคู่นั้นสลับให้ฟังเท่านั้น อย่างอื่นในซิสเต็มเหมือนกันหมด *** ในมุมมองของผู้ฟังบางคนที่ยังไม่มีทักษะมากพอเกี่ยวกับเรื่องแม็ทชิ่งอาจจะมองต่างมุมออกไปกลายเป็นมองว่า การใช้ซิสเต็มเดียวกันทดสอบลำโพงสองคู่เป็นวิธีการที่ดี คือมองว่าเป็นการ “คงที่” ตัวแปรอื่นๆ เอาไว้ เปรียบเทียบเฉพาะลำโพงทั้งสองคู่เท่านั้น ซึ่งวิธีนี้คนทั่วไปอาจจะฟังดูเมคเซ้นต์ แต่จริงๆ แล้วมันไม่เมคเซ้นต์เลยสำหรับเครื่องเสียง โดยเฉพาะกับคนที่มีประสบการณ์กับคำว่า “แม็ทชิ่ง” มามากพอ จะรู้ดีว่า ถ้าแอมป์ขับลำโพงไม่ออก หรือออกมาไม่เต็มที่ ต่อให้ลำโพงแพงเสียงก็ออกมาแย่กว่าที่ควรจะเป็นได้ง่ายๆ จึงมีความเป็นไปได้สูงที่ “แม็ทชิ่ง” จะเป็นต้นเหตุที่มาของคำถามนี้ คือซิสเต็มที่ใช้ทดลองฟังวันนั้นมันดันไป “แม็ทชิ่ง” กับลำโพงคู่ที่ถูกกว่ามากกว่าคู่ที่แพงกว่า คือขับออกมาได้เต็มที่มากกว่าลำโพงที่แพงกว่านั่นเอง
เซ็ตอัพ – นี่ก็เป็นไปได้สูงเหมือนกัน เพราะน้องที่ถามมาบอกว่า ลำโพงทั้งสองข้างวางในตำแหน่งเดียวกัน และตำแหน่งที่ลองฟังก็ไม่ใช่ห้องฟังด้วย สำหรับคนที่มีประสบการณ์ในการเซ็ตอัพลำโพงมาก่อนจะให้น้ำหนักความเป็นไปได้กับเรื่องนี้มากเป็นพิเศษ ซึ่งเป็นสิ่งที่นักเล่นฯ มือใหม่มองข้ามซะด้วย.!!
สรุปคำตอบที่ผมให้กับน้องคนที่ถามมาก็คือ “เป็นไปได้” ที่ลำโพงที่มีราคาต่ำกว่าจะให้คุณภาพเสียงออกมาดีกว่าลำโพงที่มีราคาสูงกว่าเกือบสองเท่า (หรือต่อให้มากกว่านั้น!) ด้วยสาเหตุ 3 – 4 ข้อที่กล่าวมาข้างต้นนั่นเอง /
**********
