ขั้วต่อ “DIN connector” คืออะไร.? เอาไว้ใช้ทำอะไร.?

DIN connector เป็นมาตรฐานการเชื่อมต่อสัญญาณที่กำหนดขึ้นมาเมื่อช่วงต้นทศวรรต ’70 โดยสถาบันกำหนดมาตรฐานสากลของเยอรมันที่ชื่อว่า Deutsches Institut fur Normung (DIN) มาตรฐาน DIN มีอยู่หลายรูปแบบ แยกกันไปตามรูปแบบของขั้วต่อที่ใช้ต่อเชื่อม อาทิเช่น

DIN 41524 = ตัวขั้วต่อจะมีรูปทรงกระบอก มักใช้ในการเชื่อมต่อสัญญาณเสียงอะนาลอก และสัญญาณดิจิตัล อย่างเช่น MIDI
DIN 41612 = ตัวขั้วต่อจะเป็นทรงสี่เหลี่ยม ใช้เชื่อมต่อแผงอุปกรณ์ต่างๆ ในคอมพิวเตอร์
DIN 41652 = ขั้วต่อแบบ D-sub สี่เหลี่ยมคางหมู ใช้เชื่อมต่อในคอมพิวเตอร์ และเชื่อมต่อสัญญาณวิดีโอ
DIN 41585 = ใช้เชื่อมต่อในรถยนต์

DIN connector ในวงการเครื่องใช้ไฟฟ้าสำหรับผู้บริโภค

ในวงการเครื่องเสียงสำหรับผู้บริโภคทั่วไป คำว่า “DIN connectorส่วนมากจะหมายถึงขั้วต่อที่มีลักษณะทรงกระบอกรูปแบบต่างๆ ที่ใช้ในการเชื่อมต่อสัญญาณเสียงอะนาลอก แต่ก็มีการใช้งานขั้วต่อ DIN กับการเชื่อมต่อสัญญาณภาพอะนาลอกวิดีโอบ้างเหมือนกัน และใช้ในการเชื่อมต่อสัญญาณดิจิตัล และใช้เชื่อมต่อระหว่างอุปกรณ์เพื่อถ่ายทอดไฟเลี้ยงด้วยเหมือนกัน

ปัจจุบัน มาตรฐาน DIN ที่ใช้สำหรับขั้วต่อ DIN connector ลักษณะนี้ไม่มีใช้แล้ว ได้ถูกแทนที่ด้วยมาตรฐานอีกตัวหนึ่งที่มีคุณสมบัติทัดเทียมกัน นั่นคือ IEC 60130-9 และถึงแม้ว่า รูปทรงภายนอกของขั้วต่อ DIN จะดูคล้ายกับขั้วต่อบาลานซ์ XLR แต่ในการใช้งาน ขั้วต่อสองรูปแบบนี้ไม่สามารถใช้ด้วยกันได้

ลักษณะของขั้วต่อ DIN

* ขอบคุณภาพจาก wikipedia

ขั้วต่อ DIN ที่เป็นปลั๊กตัวผู้จะมีรูปทรงกระบอก เส้นผ่าศูนย์กลางอยู่ที่ 13.2 มิลลิเมตร กรอบนอกทำด้วยโลหะที่มีเดือยใช้ล็อคตัวขั้วต่อให้อยู่ในมุมที่ขานำสัญญาณของตัวขั้วต่อกับรูเสียบที่ปลั๊กตัวเมียบนตัวเครื่อง ตรงกันพอดี ซึ่งความแตกต่างของขั้วต่อ DIN แต่ละมาตรฐานอยู่ที่จำนวนขานำสัญญาณ (pins) และลักษณะการจัดวางตำแหน่งของขานำสัญญาณ อย่างเช่น

  • มาตรฐาน DIN 41524 : ตัวขั้วต่อมีอยู่ 2 แบบ แบบแรกมีขานำสัญญาณ 3 ขา แต่ละขาจัดวางในลักษณะทำมุม 90 องศา ส่วนอีกแบบมีขานำสัญญาณ 5 ขา จัดวางทำมุมกัน 45 องศา
  • มาตรฐาน DIN 45322 : ตัวขั้วต่อมีอยู่ 2 แบบ คือแบบที่มีขานำสัญญาณ 5 ขา กับแบบที่มีขา 6 ขา แต่ละขาจัดวางตำแหน่งในลักษณะทำมุม 60 องศา
  • มาตรฐาน DIN 45329 : ตัวขั้วต่อมีอยู่แบบเดียว มีขานำสัญญาณ 7 ขา จัดวางตำแหน่งในลักษณะทำมุม 45 องศา
  • มาตรฐาน DIN 45326 : ตัวขั้วต่อมีอยู่แบบเดียว มีขานำสัญญาณ 8 ขา จัดวางตำแหน่งในลักษณะทำมุม 45 องศา

นอกจากนั้นก็อาจจะมีขั้วต่อ DIN ที่มีขานำสัญญาณที่ต่างไปจากข้างบนนี้อีก ซึ่งมักจะถูกออกแบบมาเพื่อใช้งานในลักษณะพิเศษ

* ขอบคุณภาพจาก wikipedia

ขานำสัญญาณแต่ละขาของขั้วต่อ DIN ทำด้วยโลหะตัวนำที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.45 มิลลิเมตร และไม่ว่าขั้วต่อตัวนั้นจะมีขานำสัญญาณอยู่กี่ขา ขานำสัญญาณทั้งหมดนั้นจะเรียงตัวอยู่ภายในพื้นที่รัศมีวงกลม 7.0 มิลลิเมตร และแต่ละขานำสัญญาณจะมีระยะห่างเท่าๆ กันเสมอ ทำมุมต่างๆ กันไป 90, 72, 60 หรือ 45 องศา ขึ้นอยู่กับจำนวนขานำสัญญาณที่มีอยู่ในขั้วต่อ DIN นั้นๆ

ตัวอย่างลักษณะของขานำสัญญาณของขั้วต่อ DIN 5 pin ทั้งสามรูปแบบ

ลักษณะการจัดวางขานำสัญญาณของขั้วต่อ DIN ที่มีจำนวนขานำสัญญาณตั้งแต่ 3 ขา ถึง 8 ขา มีอยู่ทั้งหมด 7 รูปแบบ และขั้วต่อที่มีขานำสัญญาณ 5 ขา จะมีรูปแบบการจัดวางตำแหน่งขานำสัญญาณอยู่ทั้งหมด 3 รูปแบบ เรียกชื่อว่า 180°, 240° และ domino/360°/270° วัดมุมที่กวาดจากขานำสัญญาณตัวแรกไปตัวสุดท้าย ขั้วต่อที่มีขานำสัญญาณ 6 ขา, 7 ขา และ 8 ขา จะมีรูปแบบการจัดวางตำแหน่งขานำสัญญาณที่ต่างกันอยู่อย่างละ 2 รูปแบบ

การใช้งานขั้วต่อ DIN

ขั้วต่อ DIN รูปแบบ 3/180° กับรูปแบบ 5/180° ได้รับความนิยมแพร่หลายมากที่สุดในประเทศแถบยุโรป ซึ่งนำไปใช้ในงานเชื่อมต่อสัญญาณเสียงสำหรับอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าของผู้บริโภคทั่วไป

ตัวอย่างลักษณะการเชื่อมต่อสัญญาณของสายสัญญาณที่ใช้ขั้วต่อ DIN 5 pin (5/180°) > DIN 5 pin (5/180°) ระหว่างเครื่องบันทึก/เล่นกลับเทปโอเพ่นรีลกับแอมปลิฟาย

ตัวอย่างข้างบนคือลักษณะการใช้สายสัญญาณที่ใช้ขั้วต่อ DIN ในการเชื่อมต่อสัญญาณเสียงระบบสเตริโอ 2 แชนเนลจากเครื่องเล่น/บันทึกเทปไปที่แอมปลิฟาย โดยใช้ขั้วต่อ DIN แบบ 5 ขา มาตรฐาน 5/180° ในการเชื่อมต่อสัญญาณเสียงจำนวน 4 ขา ส่วนอีกขาที่เหลือใช้เชื่อมต่อสัญญาณกราวนด์ ตัวนำในสายสัญญาณจะทำการเชื่อมต่อกับขานำสัญญาณระหว่างขั้วต่อ DIN ทั้งสองด้านแบบตรงๆ ตัวอย่างคือ ขาที่ 1 ของขั้วต่อด้านต้นทาง จะถูกเชื่อมต่อกับขาที่ 1 ของขั้วต่อด้านปลายทาง ส่วนขาตัวนำอื่นๆ ก็ทำแบบเดียวกัน ขา 2 > ขา 2, ขา 3 > ขา 3, .. ถ้าเป็นการเชื่อมต่อสัญญาณโมโน ขั้วต่อ DIN แบบ 3 ขา จะถูกนำมาใช้

ขั้วต่อสัญญาณเสียงแบบ DIN ถูกพบในอุปกรณ์เครื่องเสียงเก่าๆ เนื่องจากปัจจุบัน ขั้วต่อ DIN ถูกนำมาใช้ในอุปกรณ์เครื่องเสียงน้อยลง มันถูกแทนที่ด้วยขั้วต่อโฟโนปลั๊ก (RCA) และขั้วต่อบาลานซ์ XLR แทบทั้งหมด /

***************
* ขอบคุณข้อมูลจาก wikipedia

mm

About ธานี โหมดสง่า

View all posts by ธานี โหมดสง่า