เทคนิคการเซ็ตอัพลำโพง สำหรับระบบเสียง stereo 2 ch ตอนที่ ๑ : บทนำ

บทนำ

การเล่นเครื่องเสียงเป็นกิจกรรมที่ผสมรวมระหว่าง ศาสตร์และ ศิลป์โดยมี เพลงเป็นผลลัพธ์สุดท้าย หรือเป้าหมายปลายทาง

ด้วยเหตุนี้ การเล่นเครื่องเสียงจึงเป็นกิจกรรมที่วางรากฐานอยู่บน หลักวิชาการครึ่งหนึ่ง และอีกครึ่งที่เหลือตั้งอยู่บน จินตนาการ

เสียงเพลงที่ได้จากชุดเครื่องเสียง เป็นผลลัพธ์ที่เกิดจากการทำงานประสานกันระหว่างอุปกรณ์เครื่องเสียงทั้งซิสเต็ม อันได้แก่ :

แหล่งต้นทางสัญญาณ (source)
แอมปลิฟาย (amplifier)
ลำโพง (speaker)
แอคเซสซอรี่ (accessories)

ซึ่งกลไกที่ทำให้อุปกรณ์เครื่องเสียงในซิสเต็มสามารถทำงานร่วมกัน “ได้อย่างมีประสิทธิภาพ” มีส่วนเกี่ยวข้องอยู่กับศาตร์ทางไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิค เป็นหลัก ทว่า การจะทำให้ได้มาซึ่งซิสเต็มเครื่องเสียงที่ให้เสียงเพลงที่มีความเป็นดนตรีสูง ในระดับที่ลึกล้ำกว่าการฟังผ่านอุปกรณ์เครื่องเสียงพื้นๆ ทั่วไปนั้น ไม่ใช่แค่นำเอาอุปกรณ์เครื่องเสียงดีๆ ราคาสูงๆ มาประกอบชุดกันเท่านั้น แต่ยังต้องมีปัจจัยอีกอย่างหนึ่งเข้ามาเสริมจึงจะทำให้ชุดเครื่องเสียงสามารถเปล่งประสิทธิภาพออกมาได้อย่างเต็มที่ สามารถแสดงศักยภาพที่ซ่อนเร้นอยู่ในบทเพลงต่างๆ ออกมาให้เราเสพได้อย่างที่ศิลปินและเจ้าของบทเพลงต้องการนำเสนอ

ปัจจัยที่ว่านั้นก็คือ เทคนิคการเซ็ตอัพลำโพงนั่นเอง…

ผมทำงานอยู่ในวงการสื่อเครื่องเสียงมานานเกิน 20 ปีแล้ว ซึ่งตัวผมเองมีความเข้าใจหลักการข้างต้นมาตั้งแต่ก่อนจะมาทำสื่อเครื่องเสียงซะอีก เพราะสิบกว่าปีก่อนหน้ามาทำงานสื่อเครื่องเสียง ผมก็เป็นนักเล่นเครื่องเสียงมาก่อน ตอนที่เป็นนักเล่นเครื่องเสียง ผมค้นพบโดยบังเอิญว่าการปรับเปลี่ยนตำแหน่งวางลำโพงมีผลต่อเสียงอย่างมาก และเมื่อผมทดลองฝึกจัดวางลำโพงในลักษณะต่างๆ ผลลัพธ์ที่ได้มันทำให้ผมรู้สึกสนเท่ห์มาก.!

ซึ่งน่าแปลกมาก เมื่อผมพยายามที่จะค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้ ผมพบว่า มีการกล่าวถึงเรื่องนี้อยู่มากพอสมควรตามสื่อต่างๆ แต่ดูเหมือนว่า แต่ละสื่อ แต่ละแหล่ง ต่างก็นำเสนอแนวทางที่เป็นของตัวเอง บางแหล่งก็อ้างอิงด้วยสูตรคณิตศาสตร์ที่ยุ่งเหยิงและยากที่จะเข้าถึง อย่างเช่นสูตร golden ratio ของ George Cardas เจ้าของผลิตภัณฑ์เครื่องเสียงยี่ห้อ Cardas Audio

เมื่อผมตกลงใจเข้ามาทำอาชีพสื่อเครื่องเสียง ผมก็ตั้งใจกับตัวเองว่าจะต้องค้นคว้าเกี่ยวกับเรื่องเซ็ตอัพลำโพงให้กระจ่างและจะพยายามสรุปรวบรวมมันออกมาเป็น สูตรที่ใครๆ ก็สามารถเข้าถึงได้ไม่ยาก ที่ผ่านมายี่สิบกว่าปี ผมอาศัยความเป็นอาชีพสื่อเครื่องเสียงสัมผัสกับอุปกรณ์เครื่องเสียงทุกประเภท โดยเฉพาะลำโพง โดยนำมันมาทดสอบด้วยตัวเองเพื่อเป็นตัวอย่างในการวิเคราะห์และศึกษาเทคนิคการเซ็ตอัพ นับจนถึงวันนี้ ผ่านมายี่สิบกว่าปี ผมทดสอบลำโพงไปแล้วมากกว่า 100 รุ่น จนถึงวันนี้ ผมมั่นใจว่าได้ค้นพบ สูตรสำเร็จที่ใช้ในการเซ็ตอัพลำโพงคู่ใดๆ ก็ได้ที่ออกแบบมาเพื่อใช้ฟังเพลงด้วยระบบเสียงสเตริโอ 2 แชนเนล!

เมื่อสิบกว่าปีที่แล้ว ตอนผมเป็นบรรณธิการ บริหารอยู่ที่นิตยสาร audiophile ผมได้จัดทำพ๊อกเก็ตบุ๊คขึ้นมาเล่มหนึ่ง ตั้งชื่อว่า “เทคนิคการปรับตำแหน่งลำโพง” เนื้อหาในนั้นนำเสนอวิธีการเซ็ตอัพตำแหน่งของลำโพงที่ให้เสียงดีที่สุดในห้องฟัง โดยครอบคลุมไปถึงเงื่อนไขอื่นๆ ก่อนจะถึงขั้นตอนเซ็ตอัพลำโพงด้วย ผมจะนำเนื้อหาในพ๊อกเก็ตบุ๊คเล่มนั้นมาถ่ายทอดไว้ในเว็บไซต์ allabout Audio/Visual แห่งนี้ เพื่อให้แฟนคลับของผมที่สนใจอยากจะศึกษาเทคนิคการเซ็ตอัพลำโพงได้ทำการศึกษากัน โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็นตอนๆ ต่อเนื่องไปเรื่อย อาทิตย์ละ 1 ตอน อัพโหลดให้อ่านทุกวันเสาร์ และในเนื้อหาบางส่วน ผมยังได้ทำการอัพเดตปรับให้มีความถูกต้องและทันสมัยมากขึ้นด้วย

ถ้าสนใจ ขอเชิญติดตามกันได้เลยครับ..

***********************
อ่านต่อ
ตอนที่ ๒ : เทคนิคการแม็ทชิ่งระหว่าง “ลำโพง” กับ “ห้องฟัง”
ตอนที่ ๓ : เทคนิคการแม็ทชิ่งระหว่าง “แอมปลิฟาย” กับ “ลำโพง”
ตอนที่ ๔ : ตำแหน่งลำโพงมีผลอย่างไร.? ทำไมต้องค้นหาตำแหน่งวางลำโพง?
ตอนที่ ๕ : วัดระยะและจัดวางลำโพง
ตอนที่ ๖ : เทคนิคการปรับจูนตำแหน่งลำโพงให้ได้เสียงที่ดีขึ้น

mm

About ธานี โหมดสง่า

View all posts by ธานี โหมดสง่า